AYRINTILI BİLĞİ İÇİN                    

GEZİ VE MESİRE YERLERİ

Karataş Parkı (Cumhuriyet Parkı)
Akpınar
Söğütlüdere 

Ravanda Kalesi: Kale, Kilis’in 24 km kuzeyinde bulunan Polateli İlçesine bağlı Belenözü  Köyünün yanındadır.Etrafı açık, ufuklara hakim bir dağın sivri tepesine kurulmuştur.Dağın eteğinden Afrin Çayı geçmektedir. Dağın tepesi oyulmak suretiyle yapılan kalenin bugün ayakta kalan kısmı iç kaledir. Dış kale duvarlarının bazı yerlerinde döküntüler ve temeller kalmıştır. Hititlilere kadar uzanan eski bir tarihi vardır. Bizans eseri olduğu ifade edilen kaleye islami devirlerde ilaveler yapılmıştır.     

Höyükler  

Oylum Höyük: Oylum höyük,Anadolu,Suriye,Mezopotamya arasında yer alan oldukça büyük bir höyüktür. Stratejik bir konumda bulunan höyük her dönemde iskan görmüş bu nedenle arkeolojik açıdan son derece önem taşımaktadır.
Ayrıca Kilis İlindeki Höyükler şöyle sıralanmaktadır. ÇATAL HÖYÜK,KUMSURUN HÖYÜK, LEYLİT HÖYÜK, YAVUZLU HÖYÜK, SİNNAP HÖYÜK,BELENTEPE HÖYÜK, POLATBEY HÖYÜK, KARAMELİK HÖYÜK, MURAT HÖYÜK, TAŞLIBAKIR HÖYÜK, KUMLUDERE HÖYÜK, ÇÖRTEN HÖYÜK olarak sıralanmaktadır.

CAMİ VE MESCİTLER

Osmanlı Devleti kayıtlarına göre Kilis’te “55” cami, “10” mescit bulunmakta. Ama bunlardan “11” cami, “2” mescit günümüze ulaşabilmiş; “13”  cami sonradan yapılan onarımlarla özgünlüğünü yitirmiş; “31” cami de tamamen yok olmuştur.
Ulu Cami, Alacalı Cami, Akcurun Camisi ve Ali Çavuş Camisi  Osmanlı  Dönemi öncesi yapılardır.
Bu dönem yapılarından Ali Çavuş Camisi’nin  adı kalmış; Alacalı Cami onarımlarla özelliğini yitirmiş olup; özgünlüğünü koruyarak günümüze ulaşabilen  sadece Ulu Cami ile Akcurun Camisi’nin minaresidir.
Diğer cami ve mescitler Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi yapılarıdır.

Osmanlı Dönemi Öncesi Yapılar     
Ulu Cami (Cami-i Kebir)                
Akcurun Camisi
Alacacı Camisi (Katran Camisi)
Osmanlı Devleti Dönemi’nde Yapılan Camiler           
Tekye Camisi  (Tekye Camisi)
Hacı Derviş Camisi
Kadı Camisi  (Kara Kadı Camisi)
Muallak Camisi (Hasan Bey Camisi)
Hindioğlu Camisi
Çalık Camisi
Pirlioğlu Camisi
Hasan Attar Camisi
Zeytinli Camisi
Cüneyne Camisi
Şeyh Hilal Camisi (Şeyh Ahmet Camisi)
Şeyh Süveden Camisi (Hacı Özbek Camisi)
Tabakhane Camisi
Murtaza Ağa Camisi
Şeyh Süleyman Camisi ( Şeyhler Camisi)
Kürtler Camisi

MİNARELER        
Mehmet Paşa Camisi Minaresi
Şeyh Camisi Minaresi

TEKKE VE ZAVİYELER
Şurahbil Bin Hasene (Şör Habil Hasene) Zaviyesi
Şeyh Efendi Tekkesi (Nakşibendi Tekkesi)

MEVLEVİHANELER
Tekke Mevlevihanesi (Tekye Mevlevihanesi)

TÜRBELER  

Hıristiyan Bizans ile Müslüman Arap Devletleri arasında kalan yöre toprakları, din amaçlı
pek çok kanlı çatışmaya mekan olmuştur. Kilis ve yöresindeki türbelerin çoğu, bu kutsal amaç uğrunda şehit olmuş din ulularına aittir.  Kilis’te meşhedlik (şehitlik) adı verilen  mahalle, bu yörelerden biri olup, geçmiş yıllarda buradan geçen Kilisliler, ölenlere saygı gereği ayakkabılarını çıkarırlarmış.

Şeyh Mansur Türbesi
Şeyh Muhammed Bedevi  Türbesi
Şem’un Nebi Türbesi (Küt Küt Dede Türbesi)

HAMAMLAR

Kilis’te taşınmaz kültür varlığı olarak günümüze ulaşan beş tane hamam vardır. Eskiden bu hamamlar, katı evsel atıkların (yöredeki adı ‘külhan zibili’) yakılmasıyla ısındığından (külhanda yanan zibilin külüne  ‘kursümbül / kursünbül’ denir; duvar sıvasında ve damlarda dolgu malzemesi olarak kullanılır) ve kentte bugünkü gibi vahşi çöp deponi alanı olmazmış. Bu alışkanlık yöre ağzında “külhan zembili (külhanda yakılacakların doldurulduğu hasırdan yapılmış araç)” , “külhan zibili (hamamda yakılmak üzere toplanan katı atıklar)” , “külhan şilifi ( külhanda yakılacakların doldurulduğu kıldan yapılmış büyük torba)” , “külhancı eşeği (külhan zibili ve külhan şilifi taşıyan eşek)” gibi söz öbekleri doğurmuştur.                                                                                                                           

Belirttiğimiz bu hamamlar haç planlı, dört eyvanlı ve köşe hücreli olup; hepsinde, “soğukluk, ılıklık, sıcaklık” bölümleri vardır. Kilis’teki hamamlarda bir de “mağdas” adı verilen “su tekneleri” bulunmaktadır. Farklı din ve inançlı kişilerle birlikte yaşayan Kilisli bu “mağtasları” Yahudilerin kullanması için yapmış, yaptırmıştır.

Eski Hamam
Hoca Hamamı
Paşa Hamamı
Hasan Bey Hamamı (Çukur Hamamı)
Tuğlu Hamamı (Yeni Paşa Hamamı, Daltaban Paşa Hamamı)

KASTELLER

Akcurun Kasteli :
Ayınönü Kasteli :
Küçük Çarşı Kasteli :
Kurdağa Kasteli :
İspir Paşa Kasteli :
Eski Hamam Kasteli :

KİLİS ÇATOM

ÇATOM’lar GAP İdaresi’nin cinsiyet dengeli kalkınma ve toplumsal –kültürel değişme yönünde tasarlanmış katılımcı ve entegre proje uygulamalarından biridir.

ÇATOM, GAP Bölgesi’ndeki kentlerin daha çok kırdan göç etmiş hanelerin oluşturduğu gecekondu mahallerinde ve kadınların oldukça dezavantajlı bir konumda oldukları köylerde kurulan topluma dayalı merkezlerdir. Bu merkezlerde kadınlar bir araya gelerek ortak sorunlarını paylaşmakta, ortak etkinlikler düzenlemekte, gündelik yaşamlarını kolaylaştıran temel bilgiler  edinmekte ve gelir elde etmeye yönelik becerilerini geliştirmektedirler. Entegre, katılımcı ve sürdürebilir yaklaşımla uygulanan ÇATOM Projesi’nde 14-50 yaş arasındaki kadın ve genç kızlar hedef guruplardır.

KİLİS ÇATOM ise 1998 yılı Nisan ayında çalışmalarına başlamıştır. Merkezimizde yürütülen faaliyetler; sosyal, sağlık ve gelir getirici programlardır.( Makına Nakışları, El Nakışları, İğne Oyası, Kuaförlük, Bilgisayar, Biçki- Dikiş , El sanatları , Köylerde Eğitim ve Hizmet Çalışmaları, Kadın Hukuku, Anne sağlığı ve Eğitimi, Ev Ekonomisi ve Beslenme ,Resim, Halk Oyunları v.b. ) Esnek modüler program anlayışı uygulanan merkezimizde bu programların belirlenmesinde yerel koşul ve ihtiyaçlar ile kadın ve genç kızların talepleri esas alınmaktadır. Şu anda şube ve merkez ÇATOM bünyesinde  toplam    9  farklı  branşta programlar yürütülüp, bu programlardan düzenli olarak   123 kadın ve  39  Çocuk  faydalanmaktadır.

AYRINTILI BİLĞİ İÇİN