Kültür Turizm (Müzelerimiz)
Kilis Müzesi – Tarihi Sabunhane Binası
Kilis kent merkezinde yer alan Tarihi Sabunhane Binası, Osmanlı döneminde zeytinyağına dayalı sabun üretiminin yapıldığı önemli bir endüstri mirası yapısıdır. Mimari özellikleri dikkate alındığında 19. yüzyılın ikinci yarısında (yaklaşık 1860–1880) son şeklini aldığı değerlendirilen yapı, Osmanlı döneminde Kilis’te faaliyet gösteren iki büyük sabunhaneden günümüze ulaşabilen tek örnek olup halk arasında “Kalaycılar Masmanası” adıyla bilinmektedir. Yaklaşık 1.100 m² arsa alanı üzerinde konumlanan yapı, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edilerek 1 Ekim 2021 tarihinde müze olarak ziyarete açılmıştır.
Müzede, başta Oylum Höyük kazılarından elde edilen buluntular olmak üzere Kilis ve çevresinin tarih öncesi dönemlerden Osmanlı dönemine kadar uzanan arkeolojik ve etnografik mirası sergilenmektedir. Kilis Müzesi envanterinde toplam 1.646 eser kayıtlı olup bunların 522 adedi teşhir salonlarında ziyaretçilere sunulmaktadır. Ayrıca 1.836 adet etütlük eser ile 1.124 adet eser müze depolarında muhafaza edilmektedir.
Tarihi Sabunhane Binası, Kilis’in zeytin ve zeytinyağı üretimine dayalı köklü ekonomik geçmişinin somut bir tanığı olarak, endüstriyel miras ile gastronomi kültürü arasında güçlü bir bağ kurmaktadır. Zeytinyağının yalnızca bir tarım ürünü değil, kentin gündelik yaşamını, mutfak kültürünü ve ticari hayatını şekillendiren temel unsurlardan biri olduğunu ortaya koyan yapı, bu yönüyle Kilis’in kültürel kimliğinin anlaşılmasında özel bir yere sahiptir.
Prof. Dr. Alaeddin Yavaşca Müzesi
Türk müziğinin duayen isimlerinden, icracı ve bestekâr hemşehrimiz Prof. Dr. Alaeddin Yavaşca’nın hatıraları, çocukluk ve gençlik yıllarını geçirdiği Kilis’teki evinde yaşatılmaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edilerek müzeye dönüştürülen bu yapı, geleneksel Kilis sivil mimarisinin özgün örneklerinden biri olup kentin kültürel belleğinde önemli bir yere sahiptir.
Müzede, Prof. Dr. Alaeddin Yavaşca’nın doğumundan vefatına uzanan yaşam öyküsü; aile hayatı, eğitim süreci, hekimlik mesleği, sanat kariyeri, aldığı ulusal ve uluslararası ödüller ile kişisel eşyaları kronolojik bir kurgu içinde sergilenmektedir. Toplam 417 m² kapalı alan, 107 m² açık alan ve 10 sergi salonundan oluşan müze, Türk musikisi geleneğinin tanıtılması ve genç kuşaklara aktarılması açısından önemli bir kültür mekânı niteliğindedir.
Kilis’teki müzeler, şehrin arkeolojik birikimini, geleneksel üretim kültürünü ve sanat mirasını görünür kılarak kültür turizminin temel duraklarını oluşturmaktadır.
